DE CRISIS IN HET MIDDEN-OOSTEN

Wat stijgende brandstofkosten betekenen voor wereldwijd vliegverkeer — en de werkelijkheid achter de mediahype

De wereldwijde luchtvaartsector bevindt zich opnieuw in turbulente tijden…

Dit keer wordt die onrust niet veroorzaakt door schommelingen in de vraag, maar door geopolitieke ontwikkelingen. Het aanhoudende conflict met Iran is inmiddels uitgegroeid tot een grootschalige energiecrisis, met grote gevolgen voor luchtvaartmaatschappijen, zakelijke reisprogramma’s en de reiservaring van zakenreizigers. Voor travel managers en reisboekers is het belangrijker dan ooit om te begrijpen wat er precies speelt, wat de werkelijkheid achter de krantenkoppen is en hoe organisaties hier slim op kunnen inspelen.

In dit artikel kijken we naar de situatie in het Midden-Oosten en leggen we uit wat stijgende brandstofprijzen kunnen betekenen voor de wereld van zakenreizen.

s

DE OORZAAK VAN HET PROBLEEM

Verstoring van de brandstoftoevoer

De kern van het probleem ligt bij de Straat van Hormuz, een cruciale zeeroute waar normaal gesproken ongeveer 20% van de wereldwijde olievoorraad doorheen wordt vervoerd. De verstoringen in deze regio hebben geleid tot een forse stijging van olie- en kerosineprijzen. In sommige markten zijn de brandstofkosten voor de luchtvaart binnen enkele weken met 70% tot zelfs meer dan 100% gestegen.

In tegenstelling tot ruwe olie is vliegtuigbrandstof minder flexibel binnen de toeleveringsketen. De productie is afhankelijk van specifieke raffinageprocessen en vaste distributienetwerken, die momenteel onder zware druk staan. Daardoor staat de luchtvaartsector voor wat veel analisten omschrijven als de grootste operationele uitdaging sinds de pandemie.

Ter illustratie: brandstofkosten vormen doorgaans 20 tot 30% van de operationele kosten van een luchtvaartmaatschappij. Wanneer die kosten plotseling verdubbelen, heeft dat direct invloed op de gehele sector.

Hoe luchtvaartmaatschappijen reageren

Luchtvaartmaatschappijen proberen de financiële impact zo goed mogelijk op te vangen, maar hun mogelijkheden blijven beperkt.

1) Beperkte prijsstijgingen

Op zowel korte als lange afstanden stijgen ticketprijzen geleidelijk. Daarbij spelen niet alleen brandstofprijzen een rol, maar ook seizoensgebonden drukte en toenemende bezettingsgraden. In sommige gevallen worden toeslagen achteraf toegevoegd, vooral bij groepsreizen of specialistische trajecten.
?

2) Beperkte capaciteitsverlagingen

Wereldwijd halen luchtvaartmaatschappijen momenteel capaciteit uit hun vluchtschema’s. Alleen al in mei verdwenen ongeveer 2 miljoen vliegtuigstoelen uit de markt. Dit gebeurt enerzijds om verlieslatende routes te beperken en anderzijds om brandstofverbruik terug te dringen.
?

3) Aanpassing van vliegroutes

Long-haul routes, especially those connecting Europe and Asia via the Middle East, are most affected. Airspace closures have forced rerouting, which can increase flight times and fuel burn.
?

4) Sneller inzetten op efficiëntere vliegtuigen

Veel luchtvaartmaatschappijen geven prioriteit aan nieuwere en zuinigere toestellen en nemen oudere vliegtuigen versneld uit gebruik. Dat is op lange termijn positief, maar kan op korte termijn zorgen voor minder beschikbare capaciteit.

Wat betekend dit voor zakenreizen?
En wat klopt er eigenlijk van alle media-aandacht?

Voor zakelijke reisprogramma’s gaan de gevolgen verder dan alleen hogere ticketprijzen. Tegelijkertijd zien we ook veel creativiteit en flexibiliteit vanuit luchtvaartmaatschappijen om reizigers en bedrijven te blijven ondersteunen.

De werkelijkheid rondom brandstoftekorten

Volgens Tim Alderslade, CEO van Airlines UK: “Britse luchtvaartmaatschappijen opereren normaal en de brandstofvoorziening blijft stabiel. Om duidelijk te zijn: er worden geen vluchten geannuleerd vanwege brandstoftekorten en berichten hierover zijn onjuist.”

Schommelende reisbudgetten

Reisbudgetten die enkele maanden geleden nog realistisch leken, kunnen inmiddels onder druk staan. Door stijgende brandstofprijzen berekenen sommige luchtvaartmaatschappijen extra kosten sneller en dynamischer door.

Beperkte verstoringen

In mei werd minder dan 1% van alle geplande vluchten vanuit het Verenigd Koninkrijk naar internationale bestemmingen geannuleerd vanwege brandstofproblemen. Uit data van Cirium blijkt dat de impact op vluchtschema’s en stoelcapaciteit voorlopig relatief beperkt blijft.

Hoe organisaties zich kunnen voorbereiden

De realiteit is dat het, vanuit de ervaring van Gray Dawes Travel, grotendeels “business as usual” blijft. Wij adviseren klanten om alert te blijven, maar er is momenteel geen reden om zakelijke reizen volledig uit te stellen.

Hoewel organisaties weinig invloed hebben op geopolitieke ontwikkelingen, zijn er wel verschillende praktische stappen die helpen om reisprogramma’s veerkrachtig te houden.

v

Herbekijk budgetten en communiceer tijdig

Evalueer reisbudgetten opnieuw en houd rekening met mogelijke prijsstijgingen in de komende drie tot zes maanden. Heldere communicatie richting interne stakeholders helpt om verwachtingen goed te managen.

Boek eerder, maar blijf flexibel

Vroeg boeken blijft belangrijk, maar flexibiliteit wordt steeds waardevoller. Kies waar mogelijk voor tarieven die wijzigingen toelaten, zeker bij belangrijke zakelijke reizen. Vluchtschema’s veranderen momenteel sneller dan normaal, waardoor starre boekingen duur kunnen uitpakken.

Spreid risico’s over meerdere luchtvaartmaatschappijen en routes

Vermijd afhankelijkheid van één specifieke luchtvaartmaatschappij of overstaphub. Alternatieve routes buiten risicogebieden kunnen soms betrouwbaarder zijn, ook wanneer ze iets langer duren.

i

Versterk naleving van reisbeleid

In tijden van wereldwijde onzekerheid kunnen ongecontroleerde boekingen kosten snel laten oplopen. Het is daarom belangrijk om reisbeleid actief te bewaken en het gebruik van premiumcabines kritisch te beoordelen.

Maak gebruik van TMC-expertise

Gray Dawes Travel monitort continu ontwikkelingen rondom capaciteit, ticketprijzen en verstoringen. Die inzichten kunnen organisaties helpen bij strategische boekingskeuzes en duidelijke communicatie richting reizigers.

Evalueer de noodzaak van iedere reis

Dit is een goed moment om opnieuw kritisch te kijken naar de waarde van elke zakenreis. Hybride werken heeft het reisgedrag al veranderd en organisaties kunnen nu beter bepalen welke reizen écht impact maken en waar virtuele alternatieven mogelijk zijn.

ADVIES VOOR ZAKENREIZIGERS

Ook zakenreizigers zelf kunnen zich beter voorbereiden op de huidige situatie.

  • Houd rekening met mogelijke vertragingen en plan ruimere overstaptijden in.
  • Volg communicatie van luchtvaartmaatschappijen actief in de dagen voor vertrek.
  • Ken uw rechten: binnen het Verenigd Koninkrijk en de EU blijven in veel gevallen regels rondom omboekingen en terugbetalingen gelden.
  • Overweeg multimodaal reizen: voor regionale trajecten kan de trein soms betrouwbaarder zijn dan vliegen tijdens periodes van verstoring.

Tot slot…

Stijgende brandstofkosten zijn niet alleen een uitdaging voor luchtvaartmaatschappijen, maar voor het volledige reissysteem. Voor professionals binnen zakenreizen is dit hét moment om sterker in te zetten op strategische planning, data-gedreven besluitvorming en proactieve communicatie.

Hoewel de huidige situatie complex is, benadrukt ze ook het belang van een goed georganiseerd reisprogramma en een sterke samenwerking met een TMC. Met de juiste aanpak kunnen organisaties effectief blijven reizen, zelfs in onzekere tijden.

HET LAATSTE VAN ONZE BLOG

Travel talks – Belangrijkste trends in zakelijk reizen 2026

Travel talks – Belangrijkste trends in zakelijk reizen 2026

2026 staat in het teken van vernieuwing binnen zakelijk reizen. Bedrijven kijken niet alleen meer naar hoe zij reizen, maar vooral naar het doel en de toegevoegde waarde van iedere reis. Deze ontwikkeling beïnvloedt reisbeleid, technologie, duurzaamheid en de verwachtingen van reizigers.

7 of the Most Memorable Hotels From TV and Film

7 of the Most Memorable Hotels From TV and Film

n the movies and on TV, a hotel is rarely just a place to sleep — it’s a stage for drama, comedy, fear, romance and unforgettable encounters. In the BBC Radio 4 feature Seven of the most memorable hotels in film and TV, hosts Ellen E. Jones and Mark Kermode unpack why hotels make such rich settings for storytelling, acting as hermetically sealed worlds where lives collide, secrets simmer and anything can happen.

Getting the Most from Procurement Portals When Selecting Your TMC

Getting the Most from Procurement Portals When Selecting Your TMC

Procurement portals are now a common way to run Travel Management Company RFPs, offering structure and consistency for procurement teams. But when portals are poorly configured, they can unintentionally limit supplier responses, create unnecessary friction, and make it harder to assess what truly differentiates one TMC from another.

Based on extensive experience responding to portal-based RFPs, this guide from Gray Dawes Travel shares nine practical ways travel managers and procurement leads can attract higher-quality responses, improve evaluation, and achieve better outcomes from the process.